Każdy z nas żyje w określonym miejscu – jedni w dużym mieście, inni w trochę mniejszym albo na wsi. Jezus też działał w konkretnych okolicznościach. Wyszedł z Nazaretu, a później wybrał sobie siedzibę. Gdzie mieszkał i dlaczego właśnie tam? Przeczytajcie komentarz o. Piotra Gryźca na III Niedzielę Zwykłą (Mt 4, 12-23).
Ewangelia na III Niedzielę Zwykłą, Rok A (Mt 4, 12-23)
Gdy Jezus posłyszał, że Jan został uwięziony, usunął się do Galilei. Opuścił jednak Nazaret, przyszedł i osiadł w Kafarnaum nad jeziorem, na pograniczu ziem Zabulona i Neftalego. Tak miało się spełnić słowo proroka Izajasza: «Ziemia Zabulona i ziemia Neftalego, na drodze ku morzu, Zajordanie, Galilea pogan! Lud, który siedział w ciemności, ujrzał światło wielkie, i mieszkańcom cienistej krainy śmierci wzeszło światło».
Odtąd począł Jezus nauczać i mówić: «Nawracajcie się, albowiem bliskie jest królestwo niebieskie».
Przechodząc obok Jeziora Galilejskiego, Jezus ujrzał dwóch braci: Szymona, zwanego Piotrem, i brata jego, Andrzeja, jak zarzucali sieć w jezioro; byli bowiem rybakami. I rzekł do nich: «Pójdźcie za Mną, a uczynię was rybakami ludzi». Oni natychmiast, zostawiwszy sieci, poszli za Nim.
A idąc stamtąd dalej, ujrzał innych dwóch braci: Jakuba, syna Zebedeusza, i brata jego, Jana, jak z ojcem swym Zebedeuszem naprawiali w łodzi swe sieci. Ich też powołał. A oni natychmiast zostawili łódź i ojca i poszli za Nim.
I obchodził Jezus całą Galileę, nauczając w tamtejszych synagogach, głosząc Ewangelię o królestwie i lecząc wszelkie choroby i wszelkie słabości wśród ludu.
Komentarz do Ewangelii (Mt 4, 12-23):
Kafarnaum — centrum działalności Jezusa
Jezus po doświadczeniu kuszenia przez diabła na pustyni udaje się do Galilei, do miasta zwanego Kafarnaum. Było ono osadą rybacką, położoną na brzegu Jeziora Galilejskiego, znajdowała się tam również synagoga. W tej miejscowości Jezus zatrzymał się na dłuższy czas, a właściwie zamieszkał (katōkēsen). Miasto to stało się ośrodkiem Jego publicznej działalności.
Nazwa tego miasta – po Jerozolimie – najczęściej występuje w opowiadaniach ewangelistów. Jezus często nauczał w tamtejszej synagodze, tam też dokonał wielu uzdrowień. Tam znajdował się dom Piotra Apostoła. Tam Jezus powołał pierwszych uczniów.
Spełnienie proroctwa Izajasza
Mateusz pisze, że tak miało się spełnić proroctwo Izajasza (Iz 8,23–9,1). Mateusz jest tym spośród ewangelistów, który najczęściej cytuje Stary Testament, interpretując wydarzenia z życia Jezusa w jego świetle. Używa często formuły: „Tak oto spełniło się słowo (słowa) proroka…” lub podobnych (por. Mt 1,22; 2,5.15.17; 3,3; 8,17; 12,18nn; 13,14–15.35; 15,7; 21,4; 27,9).
W zacytowanym przez ewangelistę fragmencie Izajasz aktualnym ciemnościom i mrokom niewiary przeciwstawia światło epoki mesjańskiej. Kraj zamieszkany przez pokolenia Zabulona i Neftalego najbardziej ucierpiał podczas najazdów wojsk asyryjskich. W tej sytuacji Izajasz głosi ludowi pociechę, zapowiadając przyjście Mesjasza oraz „pokój bez końca” (Iz 9,6). W ten sposób Mateusz stwierdza, że tym oczekiwanym Mesjaszem (Christosem) jest właśnie Jezus.
„Głosić i mówić” — język Ewangelii
Odtąd Jezus zaczął „głosić i mówić”. Dlaczego dwa czasowniki, czy nie wystarczyłoby samo „głosić”? W grece koine, którą posługiwano się w czasach Jezusa, zdarzają się przypadki, kiedy czasownik „mówić” (legein), a częściej jeszcze imiesłów czynny tego czasownika (legōn), służył jako wprowadzenie do cytatu, czyli spełniał rolę naszego cudzysłowu.
I tak, kiedy niemego Zachariasza zapytano o imię, jakie chce nadać synowi, ten „poprosiwszy o tabliczkę, napisał, mówiąc: Jan jest imię jego” (Łk 12,63). Treść orędzia głoszonego przez Jezusa brzmiała:
Greckie słowo metanoein oznacza etymologicznie zmianę sposobu myślenia. Jezus wzywa swoich słuchaczy, aby zmienili swoją mentalność, gdyż tylko wtedy będą mogli zrozumieć Jego naukę i logikę Ewangelii.
„Pójdźcie za Mną” — wezwanie do wspólnej drogi
Druga część dzisiejszej Ewangelii rozgrywa się nad jeziorem. Jezus zwraca się do dwóch braci – rybaków, mówiąc do nich:
W tekście greckim występuje jednak różnica pomiędzy „za Mną” a „za Nim”. W pierwszym przypadku tłumaczenie jest literalne. Jednak w drugim zdaniu (podobnie jak w wersecie 22.) autor używa greckiego czasownika akolouthein, który znaczy: „iść z”, „towarzyszyć”. Uczniowie wyruszają w dalszą drogę „z Jezusem”, są tymi, którzy dzielą z Nim życie. Być uczniem Jezusa to iść razem z Nim przez życie na ziemi do prawdziwego życia.
Głoszenie jako pierwsze zadanie Jezusa
Ostatnie zdanie jest podsumowaniem i streszczeniem działalności Jezusa w Galilei. Jezus naucza w synagogach, głosi Ewangelię o królestwie i leczy choroby i wszelkie słabości. Taka kolejność jest bardzo istotna, ponieważ pierwszorzędnym zadaniem Jezusa było głoszenie (grecki czasownik keryssein wyrażał czynność herolda).
Uzdrawianie i czynienie znaków było jedynie potwierdzeniem Jego boskiego autorytetu. Określenie „królestwo niebieskie” (właściwie: „niebios”) jest ekwiwalentem określenia „królestwo Boże” u pozostałych ewangelistów. „Niebiosa” to zastępnik imienia Boga, którego Żydzi nie wymawiali ze względu na szacunek dla Niego.
Twoje Kafarnaum
I ty masz swoje Kafarnaum… Kafarnaum to miejsce, w którym najczęściej przebywał Jezus. Tam można było Go usłyszeć, jak naucza, a także zobaczyć Jego cuda. Kafarnaum było odległe od Jerozolimy i świątyni Boga Jahwe.
Takim Kafarnaum może być także twoje serce, jeśli zaprosisz Jezusa, aby tam zamieszkał.
